En lembranza de Marina.
No mes de Novembro, ela deixounos.
pero doce anos despois segue viva en cada flor,
en cada historia, en cada recuncho da casa.
Non sei ben como chamar a isto.
Non é un relato, nin unha carta.
É só algo que me sae de dentro, pensando nela.
Ela era casa.
Tiña esa maneira de facer que todo se calmase,
que sempre houbera un lugar onde regresar.
Miraba polos seus fillos, ás súas parellas, adoraba ao seu home e aos seus netos.
Foi unha muller traballadora, incansable, que soubo sacar a familia adiante mentres o seu home traballaba fóra, polo mundo adiante.
Dedicábase a eles con todo o seu corazón, e nese esforzo diario había tanto amor coma nas flores do seu xardín.
As flores queríana: onde ela plantaba unha, nacía.
O seu xardín era o reflexo do que levaba dentro: vida, cor, paciencia e amor.
Adoraba a costura, e facía cada cousa con unha perfección que encantaba a todos.
No salón, segundo entrabas, xa se vía a súa máquina de coser, sempre rodeada de telas bonitas e sempre a matinar novas ideas para crear cousas que para min serían impensables de facer. Tiña un don especial para a costura.
A casa sempre ulía a algo seu: a sopa, que sempre facía con tanto amor porque era o prato favorito dos seus netos;
a carne asada, ás bolas de entroido , a tarta de Ortigueira …e, sobre todo, o café.
Sempre o café, ese arrecendo que quedaba pegado ás tardes e ás conversas.
No alféizar da fiestra da cociña sempre tiña enchufada unha radio negra coa emisora Galega, e cando entrabas na casa, sempre se escoitaba.
Encantáballe falar cos veciños, compartir, sorrir.
Tiña ese don de facer que o cotián fose importante.
Encantábame escoitala contar as historias de cando era moza, das vivencias de pequena e
de cando empezou a mocear co seu home.
Contaba como, sendo unha nena,
leváballe a comida nunha fiambreira ao seu pai e a un tío seu, que traballaban na madeira .
Un día, mentres camiñaba —ou saltaba, xa nin lembro ben—, caeu,
e a fiambreira abriuse e a comida caeu ao chan.
Cando chegou a onde estaba o seu pai… xa se sabe como se puxo.
Tiña esa forma tan viva de lembrar, tan dela,
coma se o pasado estivese sempre a un paso de volver.
E despois estaban os netos.
Non lembro ningún que non o tivese no colo mentres lle cantaba, en voz baixiña:
“De Din, de Din, de Repeniquín…”
E nese cantar había algo máis que unha canción:
había un xeito de querer,
de envolver os netos co seu amor.
Tamén tiña as súas teimas,
como ese medo aos túneles cando viaxaba en coche, que a facía rir e protestar ao mesmo tempo.
A min… acolleume como a unha filla.
Con ela sentíame en casa.
Porque iso era ela: casa.
E cando alguén marchaba,
quedaba sempre na porta, mirando o coche ata que xa non o vía.
Só entón se metía dentro.
A súa silueta quedaba alí, recortada contra a luz da porta, como un abrigo que nunca deixa de coidar.
Doce anos sen ela…
e aínda así, todo florece no seu recordo.
Hai presenzas que non marchan nunca,
porque viviron con tanto amor,
que a vida enteira lles segue abrindo a porta.
Epílogo
Cando a familia soubo que ía finar, decidimos traela para a casa, porque a casa era a súa vida.
O meu marido, os meus fillos e máis eu cambiamos a nosa rutina para acompañala, vivir con ela ata o final.
Para min, aínda sendo un feito triste, foi o mellor que me puido pasar.
Poder estar ao seu lado, aprender dela e compartir eses días, fixo que o seu amor e a súa presenza quedasen aínda máis vivos nas nosas lembranzas.
